دریای کاسپین بزرگ ترین پهنه آبی بسته جهان در طول تاریخ همواره بستر تعاملات اقتصادی فرهنگی و سیاسی میان ملت های شمال و جنوب این حوزه بوده است.
تین نیوز |
دریای کاسپین بزرگ ترین پهنه آبی بسته جهان در طول تاریخ همواره بستر تعاملات اقتصادی فرهنگی و سیاسی میان ملت های شمال و جنوب این حوزه بوده است. با وجود موقعیت منحصربه فرد ژئوپلیتیکی و ظرفیت های اقتصادی چشمگیر، هنوز این منطقه به سطحی از همکاری مؤثر و پایدار نرسیده که بتواند نقش راهبردی خود را در اتصال آسیای مرکزی به خاورمیانه و اروپا ایفا کند.
به گزارش تین نیوز به نقل از سی نیوز، نشست اخیر شورای بین المللی همکاری های تجاری اتاق های بازرگانی کشورهای حوزه کاسپین، بار دیگر این موضوع را در کانون توجه قرار داد. اما پرسش اساسی همچنان باقی است؛ چرا با وجود سه دهه گفت وگو، ساختار اقتصادی منسجم در این حوزه شکل نگرفته است؟
از «بیانیه های مشترک» تا فقدان «نقشه راه اقتصادی»
از زمان تشکیل شورای همکاری اقتصادی کشورهای حوزه کاسپین در دهه ۱۹۹۰ میلادی تاکنون، ده ها نشست و یادداشت تفاهم میان سازمان ها و نهادهای اقتصادی این کشورها به امضا رسیده است. اما نتیجه آن بیش از هر چیز، به شکل بیانیه های تشریفاتی باقی مانده و کمتر به اجرای پروژه های مشترک منجر شده است.
نقش ایران؛ فرصت های از دست رفته و مسیر بازگشت
کشورما از نظر جغرافیایی طبیعی ترین مسیر برای پیوند دادن اقتصادهای محصور در خشکی آسیای مرکزی به آب های آزاد است. دسترسی هم زمان به کاسپین در شمال و خلیج فارس در جنوب، موقعیتی منحصربه فرد برای ایفای نقش «پل ارتباطی شمال–جنوب» فراهم کرده است.با این حال در عمل ایران کمتر از ظرفیت خود بهره برداری کرده است. ضعف در توسعه زیرساخت های بندری و ریلی در شمال کشور، محدودیت در خطوط منظم کشتیرانی، و نبود دیپلماسی اقتصادی فعال با کشورهای همسایه موجب شده که بخش عمده ترانزیت کالاهای منطقه از مسیرهای جایگزین مانند دریای سیاه یا قفقاز جنوبی عبور کند.
از کلام تا اقدام؛ نیاز به دیپلماسی اقتصادی مشترک
نشست اخیر در تهران، هرچند گامی مهم در تداوم گفت وگو میان اتاق های بازرگانی منطقه بود، اما برای عبور از مرحله گفتار به عمل، کشورهای حوزه کاسپین باید به سمت نهادسازی اقتصادی مشترک حرکت کنند. پیشنهاد تشکیل «بانک توسعه کاسپین» یا «صندوق سرمایه گذاری مشترک منطقه ای» می تواند نخستین گام عملی برای اجرای پروژه های مشترک باشد.همچنین، ایجاد دبیرخانه دائمی در یکی از شهرهای ساحلی مثلاً بندر آستراخان یا بندر انزلی می تواند به هماهنگی میان اتاق های بازرگانی، شناسایی موانع تجاری و تسهیل سرمایه گذاری کمک کند. بدون چنین سازوکارهاییاحتمالاً این اجلاس ها همچنان در سطح تبادل نظر باقی خواهند ماند.
بلاگ خبری مکران آریا دریا
