با شتاب‌گرفتن ذوب یخ‌های قطب شمال در پی افزایش دمای جهانی، مسیرهای دریایی جدیدی در این منطقه گشوده شده که به رشد چشمگیر تردد کشتی‌ها انجامیده است؛ روندی که همزمان با افزایش انتشار کربن سیاه از سوی ناوگان دریایی، نگرانی‌ها درباره تشدید تغییرات اقلیمی و تخریب محیط‌زیست قطبی را افزایش داده است.
به گزارش گروه بین‌الملل مانا، افزایش دمای جهانی باعث ذوب سریع یخ‌های دریای قطب شمال شده و مسیرهایی که پیش‌تر یخ‌زده و غیرقابل عبور بودند، اکنون در بخشی از سال برای کشتیرانی باز شده‌اند. این تحول موجب افزایش قابل توجه ترافیک دریایی در منطقه و تشدید انتشار کربن سیاه (دوده) شده است؛ آلاینده‌ای که با نشستن روی سطح یخ‌ها، جذب گرما را افزایش داده و روند ذوب را تسریع می‌کند.
به گزارش آسوشیتدپرس، روندها و آمارهای بازه زمانی ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۳ نشان می‌دهد تعداد کشتی‌هایی که از عرض جغرافیایی شمالی ۶۰ درجه عبور کرده‌اند، ۳۷ درصد افزایش یافته و مجموع مسافت طی‌شده توسط این کشتی‌ها نیز ۱۱۱ درصد رشد داشته است. در همین حال، میزان انتشار کربن سیاه از کشتی‌ها از ۲ هزار و ۶۹۶ تُن در سال ۲۰۱۹ به ۳ هزار و ۳۱۰ تُن در سال ۲۰۲۴ افزایش یافته که در این میان، کشتی‌های ماهیگیری بزرگ‌ترین سهم را به خود اختصاص داده‌اند.
اگرچه ممنوعیت استفاده از نفت سنگین دریایی در قطب شمال از سال ۲۰۲۴ اجرایی شده، اما اثرگذاری آن تاکنون محدود بوده و برخی کشتی‌ها تا سال ۲۰۲۹ مجاز به ادامه استفاده از این نوع سوخت هستند.
در حوزه مقررات و سیاست‌گذاری، کشورهایی از جمله فرانسه، آلمان، جزایر سولومون و دانمارک پیشنهاد داده‌اند کشتی‌هایی که شمال خط ۶۰ درجه عرض جغرافیایی تردد می‌کنند، به استفاده از سوخت‌های سبک یا سازگار با شرایط قطبی ملزم شوند تا میزان انتشار کربن سیاه کاهش یابد. با این حال، اختلافات ژئوپولیتیک، از جمله مواضع ایالات متحده درباره گرینلند، و همچنین مقاومت صنایع محلی، روند تصویب و اجرای این مقررات را با تأخیر مواجه کرده است. ایسلند از اقدامات سخت‌گیرانه‌تر حمایت می‌کند، اما صنعت ماهیگیری که بزرگ‌ترین ذی‌نفع اقتصادی منطقه به شمار می‌رود، به یکی از موانع اصلی اجرای کامل این قوانین تبدیل شده است.
از منظر تجاری، مسیر دریایی شمال تنها چند ماه در سال قابل استفاده است و عبور از آن معمولاً به اسکورت یخ‌شکن نیاز دارد. هرچند این مسیر می‌تواند فاصله حملونقل بین آسیا و اروپا را کاهش دهد، اما برخی شرکت‌های بزرگ کشتیرانی، از جمله MSC، فعلاً تصمیم گرفته‌اند از این گذرگاه استفاده نکنند.
در مجموع، کشتیرانی در قطب شمال فرصت‌های اقتصادی قابل توجهی ایجاد کرده است، اما افزایش انتشار کربن سیاه و پیامدهای زیست‌محیطی آن، این فرصت‌ها را با چالش‌های جدی مواجه می‌کند. کارشناسان تأکید دارند نظارت دقیق بر میزان انتشار آلاینده‌ها و اجرای استانداردهای سخت‌گیرانه‌تر سوخت، برای پایداری زیست‌محیطی و امنیت مسیرهای دریایی قطبی ضروری است.
بلاگ خبری مکران آریا دریا
