با ادامه بسته ماندن تنگه هرمز و گرفتار ماندن دهها نفتکش، تنشهای ژئوپلیتیکی به شورای امنیت کشیده شده و همزمان ریسکهای بیمهای افزایش یافته است؛ در این میان، کشتیهای «ناوگان سایه» نیز بهدلیل رشد تقاضا بار دیگر به بازار رسمی بازمیگردند.
گروه بینالملل مانا-مهسا رسولی: انسداد کشتیرانی در تنگه هرمز همچنان ادامه دارد و بر اساس دادههای موجود، بیش از ۱۵۰ نفتکش نفت خام و فرآوردههای نفتی در خلیجفارس گرفتار هستند.
این وضعیت در حالی است که با وجود برقراری آتشبس در اوایل آوریل، تردد کشتیها تنها بهصورت محدود از سر گرفته شده و جریان عبور همچنان با اختلال جدی مواجه است.
گزارشها نشان میدهند ۶۲ فروند نفتکش بسیار بزرگ (VLCC) در میان کشتیهای متوقفشده قرار دارند که عمدتاً پیش از آغاز درگیریها وارد منطقه شدهاند.
در همین حال، حجم تردد کشتیها همچنان فاصله زیادی با شرایط عادی دارد؛ بهطوری که تعداد عبور روزانه از بیش از ۱۳۰ کشتی در شرایط معمول، به کمتر از چند ده فروند کاهش یافته است.
شرکتهای بزرگ کشتیرانی جهان از جمله Cosco، Frontline، Mitsui OSK، NYK و Sinokor نیز همچنان با باقی ماندن بخشی از ناوگان خود در منطقه مواجه هستند.
در کنار اختلال در تردد، صنعت بیمه دریایی نیز با فشار بیسابقهای روبهرو شده است. کارشناسان معتقدند هیچ برآورد دقیقی از مدتزمان این بحران وجود ندارد و بیمهگران ناچارند در شرایطی پرریسک به پوشش ادامه دهند.
تاکنون نابودی کامل چند کشتی از جمله «Safeen Prestige»، «Sonangol Namibe» و «Mayuree Naree» گزارش شده است—رقمی که در مقایسه با مراحل ابتدایی جنگ روسیه و اوکراین افزایش چشمگیری دارد.
در چنین شرایطی، انتظار میرود شرکتهای بیمه اتکایی نرخهای خود را افزایش دهند، چرا که بیمهگران با ریسکهایی در حد میلیاردها دلار مواجه هستند.
در عرصه سیاسی نیز بحران ابعاد تازهای یافته است. نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره آزادی کشتیرانی در تنگه هرمز به صحنه تبادل اتهامات شدید میان قدرتهای جهانی تبدیل شد. چین، ایالات متحده را به «رفتار خطرناک و غیرمسئولانه» متهم کرده و در مقابل، آمریکا دو کشور روسیه، چین و ایران نیز اتهاماتی نظیر دزدی دریایی و اقدامات غیرقانونی در دریا را علیه یکدیگر مطرح کردهاند.
نماینده آمریکا تأکید کرده است که تنگه هرمز «ابزار فشار یا اخذ عوارض نیست»، اما فضای کلی نشست بهگفته ناظران به طرح اتهاماتی درباره «راهزنی دولتی در دریا» و تهدیدی جدی علیه کشتیرانی، دریانوردان و اقتصاد جهانی انجامیده است.
در همین حال، یکی از پیامدهای مهم بحران، بازگشت تدریجی «ناوگان سایه» به بازار رسمی حملونقل نفت است. افزایش تقاضا برای کشتیهای ریسکپذیر باعث شده برخی نفتکشهایی که پیشتر در تجارتهای تحریمی فعال بودند، اکنون در حمل محمولههای متعارف به کار گرفته شوند.
گزارشها حاکی است یک نفتکش VLCC با ۲۶ سال سن که پیشتر در حمل نفت ونزوئلا فعالیت داشت، بهتازگی به بازار اصلی بازگشته است. بهدلیل پایین بودن نسبی ریسک تحریم برای کشتیهای «پاکسازیشده» و همچنین نرخهای بالای حمل در منطقه خلیجفارس، این بخش از ناوگان اکنون فرصتهای سودآوری قابلتوجهی پیدا کرده است.
در مجموع، انسداد تنگه هرمز، افزایش ریسکهای بیمهای، تنشهای سیاسی و تغییر رفتار بازار—از جمله ورود مجدد ناوگان سایه—چشمانداز صنعت کشتیرانی و بازار جهانی انرژی را در کوتاهمدت با عدم قطعیت جدی روبهرو کرده است.
بلاگ خبری مکران آریا دریا
