گزارش های تحلیل ناوبری دریایی نشان می دهد انسداد احتمالی تنگه باب المندب با کاهش ۷ درصدی عرضه جهانی نفت، زنجیره تأمین انرژی را با شوک مواجه خواهد کرد؛ بحرانی که با فلج کردن بندر صادراتی “ینبع” در دریای سرخ، عربستان سعودی را ناگزیر به استفاده از مسیرهای طولانی تر، تغییر کلاس ناوگان تانکری و تحمل هزینه های سنگین تن-مایل می کند.
تین نیوز |
اختلال عملیاتی در تنگه استراتژیک باب المندب و انسداد مسیرهای سنتی در دریای سرخ، زنجیره تأمین انرژی جهانی و لجستیک دریایی عربستان سعودی را با بحران جدی افزایش تناژ-مایل و هزینه های ترانزیت روبه رو کرده است؛ وضعیتی که به گفته موسسات تحلیل ناوبری نظیر «کپلر»، زمان سفرهای دریایی به مقصد آسیا را تا بیش از دو برابر افزایش داده و بازارهای بین المللی انرژی را با نوسان شدید مواجه می سازد.
جهش هزینه های ترانزیت و زمان سفر در سناریوی مسیرهای جایگزین
به گزارش تین نیوز، بر اساس ارزیابی های فنی موسسات بین المللی تحلیل داده های کشتیرانی، بسته شدن کانال ارتباطی باب المندب، ساختار سنتی ناوبری تجاری میان شرق و غرب را به طور بنیادی دگرگون می کند. شرکت تحلیل داده های کشتیرانی «کپلر» (Kpler) در آخرین تحلیل خود هشدار داده است که در صورت غیرعملیاتی شدن این آبراهه، نفت کش هایی که پیش از این محموله های نفت خام عربستان را از بندر کلیدی «ینبع» در کرانه دریای سرخ به مقصد بازارهای مصرف در شرق آسیا منتقل می کردند، ناگزیر به تغییر مسیر به سمت شمال و عبور از کانال سوئز خواهند بود.
این دگرگونی مسیر، پیامدهای عملیاتی سنگینی به همراه دارد:
افزایش دوره چرخش ناوگان: مدت زمان سفر دریایی برای تانکرهای نفت کش از مبدأ بندر ینبع به مقصد بنادر کره جنوبی و شرق آسیا از ۲۴ روز به ۵۴ روز افزایش خواهد یافت که این به معنای طولانی تر شدن بیش از دو برابری زمان تحویل محموله ها است.
رشد نجومی تقاضای مایل-دریایی: این مسیر جایگزین، تقاضا برای حمل ونقل دریایی را بر اساس شاخص «تن-مایل» (Ton-Mile) به نزدیک ۳ برابر سطح فعلی افزایش می دهد که مستقیماً به معنای افزایش مصرف سوخت ناوگان (Bunker Consumption) و هزینه های جاری اجاره کشتی ها (Charter Rates) خواهد بود.
محدودیت های هیدروگرافی کانال سوئز و چالش ناوگان غول پیکر (VLCC)
بخش مهمی از این چالش به محدودیت های فیزیکی آبراه های جایگزین مربوط می شود. کشتی های نفت کش غول پیکر (Very Large Crude Carriers – VLCC) به دلیل محدودیت های عمق و آبخور در کانال سوئز، امکان عبور با ظرفیت کامل (Full Draft) از این آبراهه را ندارند.
کارشناسان لجستیک دریایی معتقدند این چالش، شرکت های کشتیرانی و صادرکنندگان نفت را مجبور به اتخاذ دو راهبرد پرهزینه خواهد کرد:
تغییر کلاس بدنه ناوگان: جایگزینی تانکرهای غول پیکر با شناورهای کلاس سوئزمکس (Suezmax) که ابعاد کوچکتری داشته و توانایی عبور از کانال سوئز را دارند.
کاهش ضریب بارگیری: بارگیری نیمه ظرفیت نفت کش های غول پیکر برای کاهش عمق غوطه وری آن ها در آب، که بازدهی اقتصادی حمل ونقل را به شدت کاهش می دهد.
این تغییرات ساختاری مستلزم بازسازماندهی کامل عملیات بارگیری و پهلوگیری در پایانه های بندر ینبع و مدیریت ترافیک سنگین احتمالی در ورودی های کانال سوئز است.
فشار تورمی بر بازار انرژی و انحراف مسیرهای تجاری
از نظر ابعاد اقتصاد کلان، خبرگزاری رویترز (Reuters) گزارش داده است که انسداد کامل تنگه باب المندب می تواند به تنهایی عرضه جهانی نفت خام را تا ۷ درصد کاهش دهد؛ چرا که این بن بست جغرافیایی، خروجی بخش عمده ای از پایانه صادراتی غرب عربستان سعودی را مسدود می کند.
در واکنش به این تهدیدهای لجستیکی، بازارهای آتی انرژی بلافاصله واکنش نشان دادند:
قیمت هر بشکه نفت خام شاخص برنت با افزایش ۱.۱۲ دلاری به ۸۹.۲۲ دلار رسید.
شاخص نفت خام سبک آمریکا (WTI) نیز با ۷۴ سنت افزایش، رقم ۸۳.۲۳ دلار را ثبت کرد.
پیش از بروز تنش های اخیر در دریای سرخ، عربستان سعودی به دنبال بروز اختلالات اولیه در تنگه هرمز، بخشی از حجم صادرات خود را از طریق خط لوله شرق به غرب (East-West Pipeline) به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل کرده بود تا حجم صادرات این بندر را در ژوئن به ۴.۱۹ میلیون بشکه در روز برساند؛ اما با گسترش کانون بحران به باب المندب، عملاً این استراتژی پدافند غیرعامل با چالش های ترانزیتی جدیدی مواجه شده است.
چشم انداز بازار تحویل فوری آسیا
اگرچه کارشناسان بین المللی تأکید دارند که این اختلالات لزوماً به معنای توقف کامل جریان صادرات نفت نخواهد بود و زنجیره تأمین با تغییر مسیرهای طولانی تر (از جمله دور زدن دماغه امید نیک در صورت لزوم) به حرکت خود ادامه می دهد، اما خروجی نهایی این فرآیند، افزایش چشمگیر قیمت تمام شده نفت (CFR) برای پالایشگاه های آسیایی و کاهش در دسترس بودن محموله های تحویل فوری (Spot Market) در بازار بین المللی خواهد بود.
بلاگ خبری مکران آریا دریا
