همگرایی گمرک و سازمان بنادر به کلید رفع انسداد لجستیکی در بنادر شمال تبدیل شده است؛ رویکردی هماهنگ برای روانسازی تشریفات، کاهش رسوب کالا و فعالسازی ظرفیتهای راکد نوشهر و فریدونکنار در تجارت خزر.
تین نیوز |
تقویت هم افزایی میان گمرک جمهوری اسلامی ایران و سازمان بنادر و دریانوردی، به عنوان اصلی ترین ارکان زنجیره تأمین، این روزها در کانون توجه سیاست گذاران اقتصادی قرار گرفته است. بازدید اخیر رئیس کل گمرک از بنادر شمالی و تأکید بر رفع موانع فرآیندی، نشان دهنده تغییر رویکرد از «عملکرد جزیره ای» به سمت «مدیریت یکپارچه لجستیک» است. بنادر شمالی به ویژه نوشهر و فریدونکنار، به دلیل موقعیت استراتژیک در کریدور شمال-جنوب، نقشی حیاتی در تسهیل تجارت با همسایگان حاشیه خزر ایفا می کنند؛ با این حال، بهره برداری کامل از این پتانسیل ها در گروی روان سازی تشریفات گمرکی و ارتقای زیرساخت های بندری است.
بنادر شمالی؛ قلب تپنده کریدور شمال-جنوب
بنادر شمالی کشور، فراتر از نقش سنتی خود به عنوان تخلیه و بارگیری کالا، اکنون به عنوان «پیشران های دیپلماسی اقتصادی» شناخته می شوند. همان طور که مسئولان سازمان بنادر بارها تأکید کرده اند، بنادر نوشهر و فریدونکنار ظرفیت های عملیاتی بالقوه ای دارند که در صورت اتصال به شبکه های هوشمند گمرکی، می توانند هزینه های تمام شده تجارت برای تجار را به شدت کاهش دهند. واقعیت این است که در زنجیره تجارت، زمان، به مثابه سرمایه است و هرگونه تأخیر در تشریفات گمرکی، می تواند مزیت رقابتی بنادر شمالی را در برابر رقبای منطقه ای خدشه دار کند.
ضرورت «حکمرانی یکپارچه و هوشمند لجستیکی» برای افزایش نقش تجارت منطقه ای
جزئیات بسته حمایتی سازمان بنادر از اپراتورها
هم افزایی گمرک و بنادر؛ کلید رفع گلوگاه های تجاری
بازدید اخیر فرود عسگری، رئیس کل گمرک ایران از بنادر شمالی، نشان دهنده درک درستی از ضرورت حذف «جزیره های اداری» است. تحلیل های کارشناسی نشان می دهد که یکی از بزرگترین چالش های بنادر کشور، عدم تقارن اطلاعاتی و فرآیندی میان سامانه گمرک و مدیریت بندری است. زمانی که این دو مجموعه در قالب یک تیم واحد برای روان سازی فرآیندهای ورود و خروج کالا اقدام کنند، نه تنها رسوب کالا کاهش می یابد، بلکه سرعت گردش کالا در شبکه لجستیک کشور افزایش چشمگیری خواهد داشت. استفاده از ظرفیت های مشترک که در این بازدید مورد تأکید قرار گرفت، می تواند مقدمه ای برای پیاده سازی کامل «پنجره واحد تجارت فرامرزی» در بنادر شمال باشد.
چالش زیرساختی؛ از محدودیت تا فرصت توسعه
با وجود توانمندی های عملیاتی در بندر نوشهر و فریدونکنار، کمبودهای زیرساختی (نظیر تجهیزات مدرن تخلیه و بارگیری و محدودیت های فضا برای انبارش) همچنان به عنوان یک چالش جدی مطرح است. مسئولان محلی همواره بر این نکته تأکید دارند که سرمایه گذاری در توسعه فیزیکی بنادر بدون همگامی با نوسازی قوانین گمرکی، خروجی بهینه نخواهد داشت. در واقع، توسعه همکاری های دو سویه نه تنها باید بر روان سازی فرآیندها متمرکز باشد، بلکه باید به جذب سرمایه گذار برای توسعه اسکله ها و تجهیزات بندری نیز منجر شود تا بنادر شمالی بتوانند سهم خود را از بازار تجارت در دریای خزر به حداکثر برسانند.
چشم انداز؛ حرکت به سوی لجستیک هوشمند
سیاست گذاری های اخیر که با همراهی تیم ارشد گمرک و مدیران بنادر دنبال می شود، نشان از اراده ای جدی برای تبدیل بنادر شمالی به قطب های «لجستیک هوشمند» دارد. اگر این رویکرد به معنای واقعی کلمه اجرایی شود، فعالان اقتصادی شاهد کاهش زمان انجام تشریفات گمرکی و افزایش بهره وری عملیاتی خواهند بود. برای تحقق این هدف، گمرک و سازمان بنادر باید فراتر از بازدیدهای دوره ای، به سمت «اتصال سیستمی ۲۴ ساعته» حرکت کنند؛ به گونه ای که هر مانع فرآیندی، بلافاصله و به صورت آنلاین توسط تیم های مشترک شناسایی و رفع شود. این هم گرایی، تنها راه برون رفت از کندی های احتمالی در فرآیند تجارت شمال کشور است.
بلاگ خبری مکران آریا دریا
