پس از فروپاشی تفاهم نامه ۶۰ روزه ایران و آمریکا، طرح جدید دونالد ترامپ مبنی بر اخذ عوارض ۲۰ درصدی از کشتی های عبوری از تنگه هرمز، معادلات حمل ونقل دریایی و امنیت انرژی را در یک وضعیت بحرانی قرار داده است. در حالی که فعالان صنعت دریانوردی نسبت به تشدید رکود ترافیک این آبراه هشدار می دهند، واکنش تهران حاکی از آغاز دور تازه ای از دیپلماسی «امنیت در برابر هزینه» است.
تین نیوز |
دولت ترامپ که پیش تر هرگونه وضع عوارض بر تنگه هرمز را طبق قوانین بین المللی «غیرقانونی» می دانست و حتی کشورهای همسو نظیر عمان را به دلیل همکاری احتمالی در این زمینه تهدید به تحریم کرده بود، اکنون با یک تغییر موضع استراتژیک، خود را «نگهبان تنگه هرمز» خوانده و خواستار سهم ۲۰ درصدی از ارزش محموله های عبوری شده است. این اقدام که از سوی رئیس جمهور آمریکا به عنوان «غرامت تأمین امنیت» توجیه شده، از نگاه کارشناسان، نقض صریح ارکان تفاهم نامه ای است که تنها یک ماه از امضای آن می گذرد.
هشدار BIMCO: کاهش ترافیک، پیامد گریزناپذیر
به گزارش تین نیوز، «شورای دریانوردی بالتیک و بین المللی» (BIMCO) که بزرگترین نهاد صنفی کشتیرانی جهان محسوب می شود، نسبت به عواقب این تصمیم هشدار داده است. داده های پلتفرم «کپلر» نشان می دهد که ترافیک عبوری از تنگه هرمز هم اکنون نیز دچار ریزش شدید شده است؛ به طوری که حجم تردد از ۳۷ کشتی در هفته گذشته به ۱۴ فروند (شامل تنها ۴ نفتکش) رسیده است. تحلیلگران هشدار می دهند که اعمال هرگونه تعرفه اضافی، به معنای خروج کامل این آبراه از صرفه اقتصادی برای شرکت های حمل ونقل بین المللی و تخلیه آن خواهد بود.
موضع تهران: «هرمز حق حاکمیتی ایران است»
در واکنش به این اظهارات، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با هوشمندی ضمن تأیید اصلِ «پاداش دهی برای تامین امنیت»، بر تداوم نقش تاریخی ایران به عنوان نگهبان تنگه تأکید کرد. او با کنایه به رقم پیشنهادی ترامپ، اعلام کرد: «ایران همیشه نگهبان تنگه بوده و خواهد ماند؛ اما ۲۰ درصد زیاد است. ما منصف خواهیم بود.» این پاسخ نشان می دهد که ایران، برخلاف واشینگتن، قصد ندارد از موضع قدرتِ خود، به عنوان اهرمی برای سرکوب ترافیک تجاری استفاده کند، بلکه در پی بازتعریف مدل حکمرانی بر این کریدور حیاتی است.
چشم انداز بازار
پیش بینی می شود با تداوم تنش های نظامی و اکنون، اصطکاک بر سر تعرفه های دریایی، ریسک «بیمه باربری» (Insurance Premium) برای کشتی هایی که قصد عبور از هرمز را دارند به شدت افزایش یابد. این امر نه تنها هزینه های نهایی کالاهای اساسی و انرژی را در بازارهای جهانی بالا می برد، بلکه مسیرهای جایگزین را برای شرکت های کشتیرانی جذاب تر می کند که نتیجه آن تضعیف جایگاه استراتژیک این گلوگاه در میان مدت خواهد بود.
بلاگ خبری مکران آریا دریا
