با وجود آن که عربستان سعودی یکی از بزرگ ترین صادرکنندگان نفت جهان به شمار می رود و روزانه حدود 6.5 میلیون بشکه نفت خام به بازارهای جهانی عرضه می کند.
تین نیوز |
برآوردها نشان می دهد تعداد نفتکش های درگیر در صادرات نفت این کشور به مراتب کمتر از ناوگان موسوم به «سایه» ایران است. این تفاوت آماری، پرسش هایی را درباره نسبت میان تعداد نفتکش ها، ظرفیت حمل و میزان واقعی صادرات نفت دو کشور مطرح می کند.
به گزارش تین نیوز به نقل از تجارت نیوز، عربستان سعودی به عنوان یکی از اصلی ترین بازیگران بازار جهانی نفت، روزانه میلیون ها بشکه نفت خام را به مقاصد مختلف صادر می کند. از این رو، بررسی تعداد نفتکش های درگیر در صادرات این کشور و ظرفیت واقعی آنها می تواند تصویری روشن از مقیاس لجستیک نفتی عربستان ارائه دهد. بر همین اساس، در گام نخست تعداد نفتکش های ناوگان عربستان و ظرفیت حمل آنها مورد بررسی قرار می گیرد تا مبنایی برای تحلیل و مقایسه با ایران فراهم شود.
بحری اویل یکی از بزرگ ترین مالکان و بهره برداران نفتکش های بسیار بزرگ (VLCC) در جهان به شمار می رود و همواره در میان 5 شرکت برتر این حوزه قرار دارد. این شرکت تا پایان سال ۲۰۲۴ مالک و بهره بردار ۴۱ نفتکش VLCC با مجموع ظرفیت حمل ۱۲٫۸ میلیون تن وزن مرده (DWT) – حداکثر وزنی که یک کشتی می تواند با خیال راحت حمل کند بدون اینکه غرق شود یا ایمنی آن به خطر بیفتد – بوده است. ناوگان تحت مدیریت بحری اویل حدود پنج درصد از کل ظرفیت جهانی نفتکش های VLCC را تشکیل می دهد.
بحری اویل حمل کننده انحصاری محموله های نفت خام شرکت آرامکوی سعودی با نفتکش های VLCC است؛ محموله هایی که به صورت تحویل شده به مشتریان در نقاط مختلف جهان فروخته می شوند. آرامکوی سعودی بزرگ ترین تولیدکننده نفت خام جهان است و ۲۰ درصد از سهام شرکت بحری را در اختیار دارد.
بر اساس گزارش شرکت کشتیرانی ملی عربستان، «بحری» مالک ناوگان اصلی نفتکش های نفت خام این کشور است. طبق گزارش های رسمی ارائه شده به سرمایه گذاران، این شرکت حدود ۴۱ نفتکش بسیار بزرگ نوع VLCC در اختیار دارد که مجموع ظرفیت آنها نزدیک به ۱۲٫۸ میلیون تن وزن مرده است. بنابراین ظرفیت حمل هم زمان ناوگان ملکی بحری حدود 90 میلیون تا 100 میلیون بشکه نفت خام برآورد می شود.
همچنین در معرفی ناوگان در وب سایت رسمی بحری تاکید شده است که این شرکت یکی از بزرگ ترین مالکان نفتکش های VLCC در جهان بوده و بخش قابل توجهی از نفت صادراتی آرامکو را حمل می کند.
استفاده عربستان از نفتکش های اجاره ای
شرکت آرامکو عربستان، علاوه بر ناوگان بحری، از نفتکش های بین المللی نیز به صورت چارتری یا اجاره ای استفاده می کند. بر اساس گزارش های صنعتی مرتبط با برنامه حمل نفت آرامکو، برای اجرای برنامه صادرات، بیش از ۵۰ نفتکش VLCC مورد نیاز است که بخشی از آنها متعلق به بحری و بخشی دیگر اجاره ای هستند.
علاوه بر این، در دوره هایی که صادرات عربستان افزایش می یابد، بحری اقدام به اجاره نفتکش های اضافی می کند. برای نمونه، در سال ۲۰۲۰ شرکت سرمایه گذاری آرگام و نشریه تخصصی Marine Link گزارش دادند که این شرکت در برخی مقاطع زمانی تا حدود ۱۴ نفتکش VLCC دیگر را نیز به صورت موقت چارتر کرده است.
خبرگزاری رویترز نیز در همان سال گزارش کرد که شرکت ملی کشتیرانی عربستان سعودی (بحری) به طور موقت تا ۱۴ نفتکش فوق سنگین را برای حمل نفت خام به مشتریان در سراسر جهان اجاره کرده است؛ اقدامی که در راستای اجرای وعده عربستان برای افزایش تولید نفت انجام شد.
برآورد تعداد نفتکش های درگیر در صادرات نفت عربستان
با جمع بندی داده های رسمی و صنعتی می توان گفت حدود ۴۱ نفتکش بزرگ تحت مالکیت شرکت بحری قرار دارد و در زمان هایی که سیاست افزایش عرضه دنبال می شود، بسته به شرایط بازار حدود ۱۰ تا ۲۰ نفتکش دیگر نیز به ناوگان حمل نفت عربستان افزوده می شود.
بنابراین، مجموع نفتکش های بسیار بزرگ درگیر در حمل نفت عربستان حدود ۵۰ تا ۶۰ فروند VLCC برآورد می شود. با توجه به آمار شرکت بحری، حدود ۱۲٫۸ میلیون تن وزن مرده مربوط به ۴۱ نفتکش این شرکت است و با در نظر گرفتن حدود ۱۵ نفتکش اجاره ای، نزدیک به ۴٫۶ میلیون تن ظرفیت دیگر به ناوگان حمل ونقل افزوده می شود.
به این ترتیب، در مجموع حدود ۱۷ تا ۱۸ میلیون تن وزن مرده نفتکش هایی است که نفت عربستان را جابه جا می کنند. لازم به ذکر است که این رقم از تجمیع داده های منابع یادشده به دست آمده و ممکن است با درصدی خطا همراه باشد.
نکته قابل توجه، مقایسه این ناوگان با برآورد ناوگان موسوم به «سایه» ایران است. پیش تر تجارت نیوز در گزارشی اعلام کرد داده های S&P Global و Worldports و Maritime Intelligence Risk Suite نشان می دهد که حدود ۱۵۰ تا ۱۷۰ نفتکش در فروش نفت ایران دخیل هستند و ظرفیت آنها بین ۳۴٫۲ تا ۳۵٫۷ میلیون تن برآورد می شود.
به بیان دیگر، ظرفیت تجمیعی این نفتکش ها حدود ۲۵۰ تا ۲۶۰ میلیون بشکه تخمین زده شده است. این در حالی است که میزان صادرات نفت عربستان حدود 6 میلیون تا ۶٫۵ میلیون بشکه در روز و میزان صادرات نفت ایران حدود یک میلیون تا ۱٫۵ میلیون بشکه در روز است. در این زمینه این پرسش مطرح می شود که آیا میان آمار تعداد نفتکش ها و ظرفیت آنها با میزان صادرات نفت این کشورها رابطه مستقیمی وجود دارد؟
چرا برآورد تعداد نفتکش های ایران، موسوم به ناوگان سایه، حدود 3 برابر تعداد نفتکش های عربستان است، اما ظرفیت صادرات نفت عربستان حدود 6 برابر ایران گزارش می شود؟
بلاگ خبری مکران آریا دریا
