هشت مهرماه (۳۰ سپتامبر)، روز جهانی دریانوردی، امسال در شرایطی فرا رسیده که آب های بین المللی دیگر تنها با طوفان های سهمگین طبیعت دست وپنجه نرم نمی کنند.
تین نیوز |
برای صدها هزار دریانوردی که نبض شریان های حیاتی اقتصاد جهان را در دست دارند، امواج سیاست و آتش منازعات ژئوپلیتیک به بزرگ ترین تهدید بدل شده است؛ کسانی که فرسنگ ها دورتر از خانه، بر عرشه نفتکش ها و کانتینربَرها، سپر بلای تصمیماتی می شوند که پشت میزهای قدرت گرفته شده است.
به گزارش سرویس دریایی تین نیوز، امروز هشتم مهرماه ۱۴۰۵، زنگ گرامیداشت روز جهانی دریانوردی در تمام بنادر و ناوگان های تجاری جهان در حالی نواخته می شود که دریاها ملتهب ترین دوران خود را در دهه های اخیر سپری می کنند. از تنگه هرمز و باب المندب گرفته تا دریای سرخ و دریای سیاه، خطوط کشتیرانی تجاری در محاصره بحران هایی قرار گرفته اند که هیچ سهمی در پدید آمدن آن ها نداشته اند.
از برج های لندن تا روی عرشه؛ شعاری که باید نجات بخش باشد
در مقر سازمان بین المللی دریانوردی (IMO) در لندن، ساختمانی که شامگاه امروز به رنگ آبی درمی آید، شعاری تاریخی رونمایی شده است: از سیاست تا عمل؛ توانمندسازی تعالی دریایی». این نخستین بار است که عالی ترین مرجع قانون گذاری دریایی جهان، شعار خود را برای یک دوره دوساله (۲۰۲۶–۲۰۲۷) تعیین می کند؛ تصمیمی که اعترافی آشکار به یک واقعیت تلخ است: قوانین روی کاغذ به تنهایی کشتی ها را از غرق شدن و دریانوردان را از آتش نجات نمی دهد.»
آرسنیو دومینگز، دبیرکل IMO، در پیامی بی پرده هشدار داده است که مقررات تنها زمانی ارزش واقعی خواهند داشت که در جایی که بیشترین اهمیت را دارد — یعنی برای افرادی که جانشان را در دریا کف دست گذاشته اند — ملموس باشد. طبق آخرین پایش های این سازمان (IMSAS) که در سال ۲۰۲۶ تکمیل شده، با وجود ممیزی ۹۴ درصد از کشورهای عضو، هنوز شکافی نگران کننده میان نگارش مقررات در پایتخت ها و اجرای آن بر عرشه شناورها، در حوزه کربن زدایی، امنیت سایبری و ایمنی دریانوردان وجود دارد.
پایداری در طوفان محاصره؛ روایت مقاومت شریان های دریایی ایران
اما در جغرافیای ایران، معنای روز دریانوردی با ابعادی حماسی تر و نقشی استراتژیک در بقای زنجیره تأمین کشور گره خورده است. محمد شکیبی نسب، مدیرعامل سازمان بنادر و دریانوردی و معاون وزیر راه و شهرسازی، در پیامی ویژه به مناسبت ۸ مهرماه، دریا را دژ مستحکم امنیت ملی» خواند و از ایثار دریانوردانی تقدیر کرد که اجازه ندادند طوفان تحریم و محاصره، سفره مردم را خالی کند.
مدیرعامل سازمان بنادر با ادای احترام به خانواده بزرگ دریانوردی کشور تأکید کرد: دریا، شریان حیاتی اقتصاد و دژ مستحکم امنیت ملی است؛ اهمیتی که در ماه های اخیر و در طوفان “جنگ و محاصره دریایی”، از یک نقش راهبردی به یک آزمون بزرگ تاریخی تبدیل شد. در این مقطع حساس، فعالان دریایی و بندری اجازه ندادند خللی در جریان تجارت و تأمین کالاهای اساسی رخ دهد. ایران همگام با شعار جهانی امسال، توسعه زیرساخت های بندری، هوشمندسازی و ارتقای ایمنی دریانوردی را در مسیر عبور از سیاست به عمل پیگیری می کند.»
بهای منازعات در دریا؛ نبرد سیاست ها با جان ملوانان
در سوی دیگر این پرده، فعالان صنفی بخش خصوصی زاویه نگاه صریح تری به واقعیت تلخ این روزها دارند. انجمن کشتیرانی و خدمات وابسته ایران با لحنی گزنده و روایتی تکان دهنده به مناسبت این روز، به نقد ریشه های ناامنی در آبراه های تجاری پرداخته است.
در تحلیل منتشرشده از سوی این انجمن، خط اصلی بحران فراتر از مخاطرات فنی دیده می شود: دریا برای دریانوردان دیگر فقط میدان مقابله با باد و موج نیست. تصمیم های خسارت بار و سیاست های مداخله جویانه واشنگتن که هزاران کیلومتر دورتر گرفته می شوند، امروز می توانند مسیر یک کشتی را هزاران مایل منحرف کنند، هزینه های ترانزیت را به اوج برسانند و جان خدمه ای بی گناه را به خطر بیندازند. تصمیمات جنگ طلبانه در کاخ سفید گرفته می شوند، اما سنگین ترین تاوان انسانی آن بر عرشه کشتی ها پرداخت می شود؛ دریانوردان نباید بهای این سیاست ها را با خون خود بدهند.
فرجام؛ آب ها چشم انتظار آرامش
روز جهانی دریانوردی در ۸ مهرماه، یادآور این حقیقت حیاتی است که بیش از ۸۰ درصد تجارت کره زمین بر دوش انسان هایی می چرخد که جهان را بدون مرز به هم متصل می کنند. پیام مشترک این روز از لندن تا تهران و پهنه آب های نیلگون خلیج فارس، یک مطالبه روشن است: زمان آن رسیده که جهان، امنیت دریانوردان را از گروگانِ بازی های ژئوپلیتیک خارج کند و شعار از سیاست تا عمل» را نه در سخنرانی ها، بلکه در حفظ جان و کرامت نگهبانان امواج به اثبات برساند.
بلاگ خبری مکران آریا دریا
