فعالان و کارشناسان ارشد صنعت کشتیرانی بین المللی در نشستی تخصصی هشدار دادند که شتاب گیری ورود هوش مصنوعی (AI) به حوزه دریانوردی، بیش از آنکه یک چالش فناورانه باشد، بحرانی در حوزه مدیریت نیروی انسانی و «انتقال تجربه» به نسل آینده است
تین نیوز |
شتاب گیری ورود هوش مصنوعی (AI) به حوزه دریانوردی که به نقل از نشریه تحلیلی Splash، نشان می دهد سپردن فرآیندهای تکراری به الگوریتمها ممکن است مهارتهای پایهای و توان تصمیمگیری مستقل دریانوردان جوان را برای مواجهه با بحرانهای پیچیده دریایی به چالش بکشد.
به گزارش سرویس دریایی تین نیوز، نشست اخیر مدیران و متخصصان برجسته صنعت دریانوردی درباره افق های به کارگیری هوش مصنوعی، خط پایانی بر نگاه تک بُعدی به این فناوری بود. در این هم اندیشی، صاحب نظران تأکید کردند که پیشرفت پایدار در گرو توجه هم زمان و متوازن به چهار ضلع کلیدی شامل «فناوری»، «مهارت های انسانی»، «مسئولیت پذیری حقوقی» و «سازوکار انتقال دانش» است.
تغییر پارادایم؛ از فناوری به مدیریت منابع انسانی
در جریان این نشست، سینتیا ورلی (Cynthia Worley) از شرکت نرم افزاری «سدنا» (Sedna)، با تغییر زاویه دید به موضوع هوش مصنوعی تأکید کرد: «چالش امروز صنعت دریایی دیگر مسئله پذیرش یا رد هوش مصنوعی نیست، بلکه موضوع اصلی، چگونگی مدیریت تغییرات و تحولاتی است که این فناوری در ساختار نیروی کار و وظایف پرسنل ایجاد می کند.»
در ادامه، متیو تالبوت (Matthew Talbot)، مدیرعامل شرکت «کامپلکسیو» (Complexio)، رویکرد جایگزینی مطلق انسان را رد کرد و اظهار داشت هوش مصنوعی مستقیماً کارکنان را حذف نمی کند، بلکه افرادی که مهارت بهره گیری از ابزارهای هوشمند را دارند، گوی سبقت را در بهره وری خواهند ربود. وی به شرکت های کشتیرانی توصیه کرد: «بهترین نقشه راه، آغاز استفاده از AI در وظایف تکراری، وقت گیر و مکانیکی مانند انتقال اطلاعات میان سامانه های ناهمگون و تهیه گزارش های روتین اداری است تا پس از تثبیت زیرساخت ها، ورود به کاربردهای پیچیده تر عملیاتی پیگیری شود.»
تله خودکارسازی؛ وقتی فرآیند نادرست سریع تر اجرا می شود!
اما نگاه همه کارشناسان به استقرار سریع این فناوری خوش بینانه نبود. شکیب ابی صعب (Chakib Abi-Saab)، مدیر فناوری و نوآوری مؤسسه رده بندی لویدز رجیستر (Lloyd’s Register)، نسبت به «خودکارسازی کورکورانه» هشدار داد و تصریح کرد: «اگر فرآیندهای ناکارآمد و نادرست را با ابزار هوش مصنوعی خودکار کنیم، تنها دستاورد ما تولید سریع تر خروجی های نامناسب و اشتباهات پرهزینه تر خواهد بود.»
مدیر نوآوری لویدز رجیستر تحقق پیاده سازی موفق هوش مصنوعی در کشتیرانی را مشروط به رعایت ۵ ستون حیاتی دانست: داده های تحت حاکمیت (Governed Data): داده های تمیز، استاندارد و ایمن. بازطراحی مهندسی فرآیندها (Process Redesign): اصلاح مسیر انجام کار قبل از هوشمندسازی. دسترسی به دانش سازمانی (Institutional Knowledge Access): پیوند فناوری با تجربه انباشته صنعت. نظام حکمرانی (Governance Framework): چارچوب دقیق نظارتی و دستورالعمل های اجرایی. مدیریت تغییر (Change Management): آماده سازی ذهنی و ساختاری پرسنل ساحلی و فراساحلی.
بحران انتقال تجربه؛ دریانوردان فردا چگونه ساخته می شوند؟
یکی از محوری ترین چالش های واکاوی شده در گزارش Splash، تأثیر حذف کارهای سنتی بر مسیر یادگیری افسران و پرسنل جوان بود. به طور تاریخی، دریانوردان تازه کار از طریق تکرار امور ساده، گزارش نویسی های دستی و وظایف روتین روی عرشه، درک شهودی از شرایط اقیانوس، کشتی و ناوبری پیدا می کردند؛ مهارتی که بستر تصمیم گیری در بحران های سنگین است.
اکنون این پرسش استراتژیک در برابر صنعت قرار دارد: اگر این وظایف پایه ای به طور کامل به ماشین واگذار شود، نسل آینده چگونه بینش عملیاتی کسب خواهد کرد؟ و مهم تر آنکه در فرداهای عملیات، چه کسی توانایی ارزیابی، راستی آزمایی و به چالش کشیدن تصمیمات خروجی الگوریتم های هوش مصنوعی را خواهد داشت؟
مرزهای ایمنی؛ مسئولیت حقوقی همچنان بر دوش فرمانده است
در پایان این پنل، راجش دیواکاران (Rajesh Divakaran)، مدیر خدمات خدمه در گروه کشتیرانی BW، جانب احتیاط را گرفت و ورود ناگهانی هوش مصنوعی به اتاق فرمان کشتی ها را مخاطره آمیز خواند. وی خواستار رویکرد فازبندی شده شد:
فاز اول: تست و ارزیابی جامع سامانه ها در شبیه سازها و محیط های ساحلی.
فاز دوم: پایلوت محدود روی تعداد انگشت شماری از شناورها تحت نظارت مستقیم.
دیواکاران با تأکید بر خط قرمز ایمنی دریانوردی خاطرنشان کرد: «حتی در صورت استقرار پیشرفته ترین سامانه های شناختی در ناوبری یا اتاق موتور، مسئولیت نهایی ایمنی شناور و خدمه کماکان متوجه انسان است و دریانوردان تحت هر شرایطی باید توانایی حفظ کنترل دستی و تصمیم گیری مستقل را حفظ کنند.»
برآیند این نشست جهانی شفاف است؛ مناقشه کنونی ترانزیت و کشتیرانی پیرامون توانمندی ماشین ها در انجام محاسبات نیست، بلکه سؤال اصلی حفظ پیوستگی دانشی و صیانت از مهارت های بومی بشر بر پهنه آب هاست تا تکنولوژی به جای تضعیف قضاوت انسانی، نقش مکمل و ضریب دهنده ایمنی را ایفا کند.
بلاگ خبری مکران آریا دریا
